Nguyễn
Thị Thanh Huyền,
Hoàng Trung Thành
TCCSĐT - Tuyên ngôn
của Đảng cộng sản do C.Mác và Ph.Ăng-ghen soạn thảo, một văn kiện mang tính
Cương lĩnh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trên thế giới được đánh
giá là giữ địa vị đặc biệt quan trọng trong kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác
- Lê-nin, và là cột mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển của phong trào công
nhân quốc tế từ tự phát sang tự giác.
Tuyên ngôn của Đảng cộng sản và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Tư tưởng xuyên suốt
Tuyên ngôn của Đảng cộng sản là tư tưởng về sự giải phóng con người khỏi mọi
ách áp bức bóc lột, khỏi mọi sự tha hóa. Nhiệm vụ lịch sử ấy đặt lên vai giai
cấp công nhân. Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga là thắng lợi tư tưởng của
Tuyên ngôn Đảng Cộng sản được hiện thực hóa từng bước trên lãnh thổ rộng 1/6
trái đất, nối với thắng lợi của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
rồi sau đó là thắng lợi của cách mạng Việt Nam, cách mạng Trung Quốc, Cu-ba…
Về nội dung sứ mệnh
lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân, Tuyên ngôn của Đảng cộng sản khẳng định giai cấp công
nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sử cao cả, là giai cấp thống trị về
chính trị, giai cấp lãnh đạo toàn xã hội trong cuộc đấu tranh lật đổ ách tư
bản, trong sự nghiệp sáng tạo ra xã hội mới, trong toàn bộ cuộc đấu tranh để
thủ tiêu hoàn toàn sự phân chia giai cấp. Vì thế, sứ mệnh lịch sử giai
cấp công nhân không phải là duy trì giai cấp công nhân mà là giải phóng triệt
để con người. Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” C.Mác-Ph.Ăng-ghen đã khẳng
định: “Toàn bộ lý luận của chủ nghĩa cộng sản là thủ tiêu chế độ tư hữu”. Một
khi chế độ tư hữu không còn thì nguyên nhân phân chia xã hội thành giai cấp,
nhà nước cũng bị xóa bỏ. Do đó với tư cách là một giai cấp, giai cấp công nhân
cũng sẽ không còn lý do tồn tại. Con đường đi tới xã hội không giai cấp là con
đường quanh co và nhiều phức tạp. Để hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, giai
cấp công nhân phải tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân lao động, tiếp thu lý
luận khoa học cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin để thành lập nên chính đảng
tiên phong của mình và sẵn sàng đấu tranh khi có thời cơ cách mạng.
170 năm qua, lịch sử
thế giới đã có nhiều đổi thay, chủ nghĩa xã hội hiện thực đã trải qua những
thăng trầm, biến đổi. Trên con đường ấy, có những thời điểm con đường cách mạng
của giai cấp vô sản gặp nhiều khó khăn với sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội
ở Liên Xô và các nước Đông Âu - một tổn thất to lớn đối với phong trào cộng sản
và xã hội chủ nghĩa trên thế giới. Song đó là sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa
xã hội hiện thực được xây dựng ở Nga và sau đó là ở Liên bang Xô viết, chứ
không phải là sự sụp đổ của học thuyết Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội. Những
tư tưởng về giai cấp công nhân được phản ánh trong tuyên ngôn không những không
bị lỗi thời mà vẫn có giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn lớn lao đối với giai
cấp công nhân nước ta cũng như giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên
toàn thế giới.
Trong bối cảnh hội
nhập toàn cầu hiện nay, thế giới vừa hợp tác, vừa đấu tranh nên việc nhận thức
một cách rõ ràng, không mơ hồ, không ảo tưởng về chủ nghĩa tư bản hiện đại, về
bản chất giai cấp của Nhà nước tư sản giúp chúng ta có một cách nhìn đúng đắn.
Tuyên ngôn đã khẳng định sự ra đời và phát triển của phương thức sản xuất tư
bản chủ nghĩa đã đem lại những thành tựu rất lớn cho xã hội loài người. Tuy
nhiên, trong xã hội tư bản chủ nghĩa, mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất ngày
càng được xã hội hoá cao với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư
liệu sản xuất ngày càng gay gắt. Mâu thuẫn đó tất yếu dẫn đến cách mạng vô
sản.
Hiện nay, những thành
tựu khoa học - công nghệ phát triển, đặc biệt là từ nửa sau thế kỷ XX, giai cấp
công nhân đã có những biến đổi nhất định về phương thức lao động và phương diện
đời sống (tình trạng sở hữu, điều kiện lao động, mức thu nhập, trình độ học
vấn, trình độ tay nghề,...). Một bộ phận giai cấp công nhân ở các nước tư bản
chủ nghĩa đã có một số tư liệu sản xuất, đã góp cổ phần tại các xí nghiệp tư
bản. Nhưng, thực tế số tư liệu sản xuất và lượng cổ phần của giai cấp công nhân
chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với số tài sản “khổng lồ” của các nhà tư bản. Là một
cổ đông nhỏ, giai cấp công nhân không thể cùng với nhà tư bản phân chia quyền
lực. Do đó, xét về bản chất vẫn phải làm thuê cho nhà tư bản. Giai cấp công
nhân ở các nước xã hội chủ nghĩa đã trở thành giai cấp cầm quyền và là chủ sở
hữu đối với các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội, thì khái niệm giai cấp vô
sản theo đúng nghĩa của từ đó cũng hoàn toàn không còn nữa. Tuy nhiên, giai cấp
công nhân ở các nước này vẫn là một bộ phận của giai cấp vô sản (giai cấp công
nhân) toàn thế giới.
Cùng với sự phát
triển của khoa học - công nghệ, giai cấp công nhân có xu hướng “trí thức hóa”
ngày càng tăng. Điều đó không làm thay đổi bản chất và sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân. Giai cấp công nhân vẫn là giai cấp có sứ mệnh xóa bỏ tình cảnh
vô sản, trở thành giai cấp có địa vị làm chủ để tiến tới “tự thủ tiêu” chính
mình với tư cách là một giai cấp.
Sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân Việt Nam
Xây dựng thành công
chủ nghĩa xã hội, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và góp
phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới chính là sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân Việt Nam. Lớp công nhân Việt Nam đầu tiên xuất hiện gắn liền
với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (năm 1897) và thực sự trở thành giai
cấp công nhân Việt Nam từ công cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp lần
thứ hai (1924-1929). Cùng với quá trình phát triển của cách mạng, giai cấp công
nhân Việt Nam sớm trở thành bộ phận của đội ngũ giai cấp công nhân quốc tế.
Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc tế, giai cấp công nhân Việt
Nam còn có đặc điểm riêng. Đó là:
