TÔN TRỌNG VÀ ĐẢM BẢO QUYỀN TỰ DO TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM: SỰ THẬT KHÁCH QUAN KHÔNG THỂ PHỦ NHẬN

 

Tóm tắt: Bài viết cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn sắc bén nhằm khẳng định sự thật khách quan không thể phủ nhận về thành tựu tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam. Dựa trên nền tảng lý luận nhất quán của Đảng, đặc biệt là những điểm đột phá trong Văn kiện Đại hội XIV, cùng với hệ thống hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và bức tranh thực tiễn sinh động, bài viết trực diện bóc trần và phản bác đanh thép các luận điệu xuyên tạc, thù địch về tự do tôn giáo ở Việt Nam. Qua đó, bài viết không chỉ minh chứng cho những nỗ lực không ngừng của Nhà nước Việt Nam trong việc thực thi quyền con người, mà còn khẳng định việc bảo đảm tự do tôn giáo, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc chính là phương thức hữu hiệu để làm thất bại mọi âm mưu "diễn biến hòa bình", góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới

Từ khóa: Nghị quyết 35-NQ/TW; Tự do tôn giáo; Bảo vệ nền tảng tư tưởng; Phản bác luận điệu thù địch; Đại hội XIV; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

 

1.     Đặt vấn đề

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, khối đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn lực nội sinh quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Trong đó, đoàn kết tôn giáo là một bộ phận không thể tách rời. Bước vào giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng, vấn đề bảo đảm quyền con người nói chung và quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo nói riêng không chỉ là cam kết chính trị mà còn là một phần tất yếu của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: “Đoàn kết tôn giáo, hoà hợp dân tộc là yêu cầu quan trọng của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.66). Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới biến động phức tạp, các thế lực thù địch vẫn không ngừng lợi dụng vấn đề tôn giáo như một "mũi đột phá" trong âm mưu diễn biến hòa bình. Do cách nhìn thiên lệch, thiếu thiện cảm nên trong các báo cáo của Ủy ban Tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) cũng như trên một số trang mạng luôn có những luận điệu thiếu khách quan, sai trái, thù địch về tình hình tự do tôn giáo ở Việt Nam. Từ đó, chúng tìm mọi cơ hội để đưa Việt Nam vào "Danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt" về vấn đề tôn giáo, nhằm dễ bề can thiệp nội bộ, hạ bệ uy tín của Đảng và Nhà nước, phá hoại đại đoàn kết dân tộc… Do đó, việc nhận diện và đấu tranh với các luận điệu sai trái, thù địch trên là hết sức quan trọng, nhằm khẳng định về tự do tôn giáo ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, cũng như củng cố tinh thần đại đoàn kết của dân tộc và uy thế của Việt Nam trên quốc tế.

2. Nhận diện, phản bác một số luận điệu sai trái, thù địch trên lĩnh vực tôn giáo

2.1. Nhận diện một số luận điệu xuyên tạc, thù địch về tự do tôn giáo tại Việt Nam

Trong chiến lược “Diễn biến hòa bình”, các thế lực thù địch đã và đang biến tôn giáo thành một “ngòi nổ chính trị” nhằm chống phá đất nước Việt Nam. Sự chống phá này được vận hành tinh vi thông qua sự kết hợp chặt chẽ giữa các luận điệu xuyên tạc và thủ đoạn nham hiểm. Chúng tập trung phủ nhận mọi nỗ lực của Đảng và Nhà nước ta bằng cách rêu rao rằng Việt Nam không có tự do tôn giáo thực sự; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo vẫn chưa được cải thiện; Việt Nam hạn chế, cản trở, đàn áp hoạt động tôn giáo. Các tổ chức thiếu thiện chí như USCIRF liên tục đưa ra những báo cáo phiến diện, áp đặt để nhằm đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo. Chúng rêu rao, bịa đặt về sự tồn tại của cái gọi là “tù nhân lương tâm” hay “tù nhân tôn giáo”. Về thủ đoạn thực hiện, chúng triệt để sử dụng phương thức “chính trị hóa các vụ việc cá biệt”. Mọi tranh chấp đất đai hay hành vi vi phạm pháp luật của một số cá nhân  đều được chúng nhào nặn, gán ghép với vấn đề tôn giáo và vu cáo chính quyền “đàn áp tôn giáo” để kích động đồng bào và gây áp lực với dư luận quốc tế. Nguy hiểm hơn là thủ đoạn “kết hợp vấn đề dân tộc với tôn giáo”, điển hình là hoạt động của tổ chức “Người Thượng Vì Công lý” nhằm lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số đòi “quyền tự trị”, mưu đồ ly khai, phá hoại khối đại đoàn kết. Ngoài ra, chúng còn xuyên tạc bản chất của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo khi gán ghép việc đăng ký sinh hoạt là biện pháp “kiểm soát, bóp nghẹt” đức tin trong khi thực chất đó là biện pháp để bảo hộ quyền lợi hợp pháp của chính các nhóm tôn giáo ấy nhằm phân định rõ với các hoạt động bất hợp pháp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, các hệ phái Tin Lành chưa được công nhận, các hiện tượng tôn giáo mới như Pháp Luân Công, Dương Văn Mình…

Việt Nam luôn tôn trọng, đảm bảo quyền tự do tôn giáo, tuy nhiên những hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự, phá hoại đại đoàn kết dân tộc đều bị xử lý nghiêm minh theo đúng tinh thần của Hiến pháp và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Do đó, những luận điệu cho rằng Việt Nam hạn chế quyền tự do tôn giáo, gây khó khăn hay đàn áp các nhóm tôn giáo thiểu số không phải là tiếng nói khách quan, càng không phản ánh đúng thực tế.

2.2. Những căn cứ để phản bác luận điệu xuyên tạc, thù địch về tự do tôn giáo ở Việt Nam

Thứ nhất, sự nhất quán trong quan điểm của Đảng về tự do tôn giáo

 Quan điểm của Đảng về bảo đảm quyền tự do tôn giáo luôn xuyên suốt, nhất quán trong các kỳ Đại hội. Bước vào thời kỳ đổi mới, nhận thức và ứng xử với tôn giáo của Đảng đã có những thay đổi tích cực, mang tính đột phá, khắc phục một số hạn chế trước đây trong công tác tôn giáo. Điều này được khẳng định qua Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 16-10-1990 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới. Trong đó, tín ngưỡng, tôn giáo được xác định là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, hàm chứa sự khẳng định việc đảm bảo nhu cầu tự do tôn giáo. Sau đó, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ Bảy khoá IX đã ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW về công tác tôn giáo, ngày 12-3-2003 khẳng định: “Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo đúng pháp luật” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2003, tr.48). Bước sang giai đoạn hiện nay, Văn kiện Đại hội XIII và đặc biệt là Văn kiện Đại hội XIV đã tái khẳng định quan điểm này: "Bảo đảm, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng, tôn giáo của người dân” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.124). Việc "bảo đảm" và "tôn trọng" trong Văn kiện Đại hội XIV không chỉ là câu chữ mà là một bước khẳng định trong tư duy lý luận của Đảng về tự do tôn giáo. Điều đó cho thấy, Đảng và Nhà nước không chỉ đứng ở vị thế "tôn trọng" một thực tế khách quan mà còn chủ động thiết lập các cơ chế, nguồn lực để "bảo đảm" quyền đó được thực thi trong đời sống. Đây chính là luận cứ khoa học sắc bén nhất để phủ nhận mọi cáo buộc cho rằng Việt Nam "đàn áp" hay "hạn chế" tôn giáo.

Thứ hai, cơ sở pháp lý ngày càng hoàn thiện nhằm đảm bảo quyền tự do tôn giáo của người dân

Song hành với tư duy lý luận, hệ thống pháp luật của Việt Nam về tôn giáo đã được hoàn thiện, tạo ra "lá chắn" pháp lý bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho tín đồ và chức sắc tôn giáo. Hiến pháp năm 2013 là văn bản pháp lý cao nhất khẳng định mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật. Sự ra đời của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016 (có hiệu lực từ năm 2018) đã cụ thể hóa tinh thần của Hiến pháp, mở rộng đối tượng được bảo đảm quyền từ "công dân" thành "mọi người". Điều này cho thấy tính nhân văn và sự tương đồng sâu sắc với các văn bản nhân quyền quốc tế như Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền (1948) và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (1966). Tiếp sau đó, Nghị định số 95/2023/NĐ-CP và Nghị định số 124/2025/NĐ-CP (quy định về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về tôn giáo) đã tạo ra một cơ chế quản lý đồng bộ, minh bạch. Và đặc biệt, Sự ra đời của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 ngày 23-04-2026, có hiệu lực từ 01/01/2027 trong bối cảnh mới đã tiếp tục khẳng định sự tôn trọng, đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo. Những văn bản này không phải để "bóp nghẹt" nhu cầu tôn giáo như các thế lực thù địch rêu rao, mà nhằm tạo môi trường ổn định, hòa hợp, bảo hộ các hoạt động; cơ sở thờ tự và tài sản hợp pháp của tôn giáo; giúp các tổ chức tôn giáo có tư cách pháp nhân để tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội.

Thứ ba, thực tiễn sinh động là minh chứng phản bác lại các luận điệu thù địch bôi nhọ tự do tôn giáo ở Việt Nam

Đời sống tôn giáo tại Việt Nam hiện nay là một bức tranh đa sắc màu, sôi động và đầy sức sống mà không một ai có thể phủ nhận. Tính đến nay, Nhà nước Việt Nam đã công nhận và cấp đăng ký hoạt động cho 43 tổ chức được công nhận và cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thuộc 16 tôn giáo với gần 27,4 triệu đồng bào có đạo, cùng với 66.365 chức sắc, 120.475 chức việc (Sỹ Hào, 2026). Cả nước có trên 3.300 điểm nhóm Tin lành được cấp đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung (Ban Tôn giáo Chính phủ, 2022). Nhiều cơ sở thờ tự ngày càng khang trang hơn, được tạo điều kiện để xây dựng mới. Hoạt động phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử chức sắc, chức việc, nhà tu hành được thực hiện thuận lợi. Các lễ hội, sự kiện tôn giáo lớn được diễn ra long trọng, an toàn, có tính chất quốc tế  như Đại lễ Vesak Liên hiệp quốc 2025 của Phật giáo tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh; Lễ Tuyên phong Chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp diễn ra vào ngày 02/07/2026 tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy, Giáo phận Cần Thơ đã thu hút hàng triệu tín hữu trong và ngoài nước hướng về. Việt Nam cũng đã mời nhiều đoàn quan sát quốc tế đến tìm hiểu thực tế hoạt động tôn giáo, khẳng định tinh thần cởi mở, minh bạch trong chính sách và thực tiễn bảo đảm tự do tôn giáo.

Bên cạnh đó, cả nước hiện có khoảng 300 trường mầm non, 2.000 lớp học tình thương; 12 cơ sở dạy nghề thuộc các tổ chức tôn giáo đang hoạt động; khoảng 500 cơ sở khám chữa bệnh từ thiện của các tổ chức tôn giáo thành lập dưới nhiều hình thức; gần 800 cơ sở bảo trợ xã hội của các tổ chức tôn giáo đang nuôi dưỡng trên 12.000 trẻ em mồ côi, trẻ tàn tật, người già cô đơn, bệnh nhân tâm thần, HIV/AIDS (Bộ Dân tộc và Tôn giáo, 2025). Hình ảnh các vị chức sắc, tín đồ trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XV và hàng nghìn người tham gia Hội đồng nhân dân các cấp là minh chứng rõ nét nhất cho việc tôn giáo không hề đứng ngoài cuộc mà luôn đồng hành cùng dân tộc. Và bằng chứng thuyết phục nhất chính là việc Việt Nam đã ba lần trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc. Đây là sự ghi nhận khách quan, công tâm của cộng đồng quốc tế đối với nỗ lực bảo đảm quyền con người và tự do tôn giáo của Việt Nam.

3. Giải pháp cơ bản nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới

Thứ nhất, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền. Cấp ủy, chính quyền các cấp; Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 35; các cơ quan báo chí, truyền thông chủ lực; đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và cán bộ làm công tác tôn giáo cần đa dạng hóa loại hình, cách thức thông tin tuyên truyền để cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu đúng, đủ về quan điểm của Đảng, Luật Tín ngưỡng tôn giáo cũng như các thể chế liên quan đến vấn đề tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tôn giáo. Bên cạnh đó, tiếp tục sử dụng các kênh truyền thông hiện đại, đối ngoại để lan tỏa những "con số biết nói" về tôn giáo và các tấm gương "tốt đời, đẹp đạo" ra toàn thế giới để cộng đồng quốc tế hiểu rõ thực chất về tự do tôn giáo ở Việt Nam.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực quản lý. Đây là trọng trách của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo từ trung ương đến địa phương. Trọng tâm của giai đoạn hiện nay là phải nhanh chóng đưa Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 (có hiệu lực từ 01/01/2027) đi vào cuộc sống thông qua các hình thức triển khai trực tiếp và gián tiếp. Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2026 ra đời tiếp tục có tác động tích cực đến cá nhân, tổ chức, điểm nhóm tôn giáo thông qua việc cải cách, đơn giản hóa tối đa các thủ tục hành chính, kiến tạo hành lang pháp lý an toàn cho các hoạt động tôn giáo. Song song với đó, các quy định thể chế đủ mạnh để kiên quyết xử lý nghiêm minh mọi cá nhân, tổ chức núp bóng tôn giáo để trục lợi, vi phạm pháp luật, đặc biệt trên không gian mạng. Mục tiêu của giải pháp này là vừa tôn trọng, vừa đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng  tôn giáo chính đáng, đồng thời vừa bảo vệ tính thượng tôn pháp luật và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ ba, phát huy nguồn lực tôn giáo. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp cần chủ động phối hợp, đồng hành cùng các cá nhân, tổ chức tôn giáo trong việc phát huy giá trị văn hóa đạo đức của tôn giáo; tạo điều kiện các tôn giáo tham gia sâu rộng hơn vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội và từ thiện nhân đạo. Từ đó, chuyển hóa những giáo lý tốt đẹp, các nguồn lực nguồn lực vật chất và tinh thần của tôn giáo để cùng xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ tư, chủ động phản bác trực diện với các luận điệu xuyên tạc. Quán triệt tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 35-NQ/TW, Ban Chỉ đạo 35 các cấp, lực lượng chuyên trách và đội ngũ trí thức lý luận luôn phải chủ động phản bác trực diện vào các luận điệu xuyên tạc, bóp méo sự thật về tự do tôn giáo ở Việt Nam của các tổ chức thiếu thiện chí như HRW hay các hội nhóm phản động lưu vong. Thông qua các luận cứ khoa học, kết hợp với các minh chứng từ thực tiễn sinh động để làm "vũ khí" và "lá chắn thép" trong việc đấu tranh với các luận điệu, âm mưu thủ đoạn thù địch nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng, giữ vững uy tín và vị thế chính trị - ngoại giao của quốc gia trên trường quốc tế.

Thứ năm, cần thiết lập và vận hành hiệu quả cơ chế giám sát cũng như cơ chế cảnh báo sớm các hoạt động lợi dụng tôn giáo ở cơ sở. Hệ thống chính trị cấp xã, lực lượng công an cơ sở, cán bộ dân vận và những người có uy tín trong cộng đồng đóng vai trò là tuyến phòng thủ đầu tiên. Lực lượng này phải trực tiếp theo dõi, bám sát các hiện tượng truyền đạo trái phép, đạo lạ, tà đạo hoặc những bức xúc nội bộ trong cộng đồng dân cư, phát huy tối đa phương châm "phòng bệnh hơn chữa bệnh" và xây dựng vững chắc "thế trận lòng dân". Qua đó, chính quyền cơ sở sẽ kịp thời phát hiện, hóa giải mọi mâu thuẫn ngay từ khi mới nhen nhóm, triệt tiêu mầm mống bất ổn từ sớm, từ xa, kiên quyết không để hình thành các "điểm nóng" về an ninh tôn giáo, không tạo bất cứ khoảng trống nào cho các thế lực thù địch lợi dụng kích động, phá hoại.

4. Kết luận

Tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam là một sự thật khách quan, một kết quả tất yếu của quá trình thực thi chính sách đúng đắn và nhất quán của Đảng, Nhà nước. Những cáo buộc về việc "đàn áp" hay "vi phạm nhân quyền" chỉ là những âm mưu chính trị lỗi thời nhằm ngăn cản sự phát triển của đất nước. Việc quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV về bảo đảm quyền tự do tôn giáo chính là cách tốt nhất để củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng cống hiến của mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt niềm tin tôn giáo. Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tôn giáo sẽ mãi là một nguồn lực quan trọng, đồng hành cùng đất nước hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

TS. Trần Thị Thúy Vân

Học viện Chính trị khu vực II

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.     Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2003). Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 12-3-2003 về công tác tôn giáo.

2.     Ban Tôn giáo Chính phủ. (2022). Tôn giáo và Chính sách tôn giáo, Nxb Tôn giáo, Hà nội, tr.90

3.     Bộ Chính trị. (1990). Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 16-10-1990 về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới.

4.     Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22-10-2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

5.     Bộ Dân tộc và Tôn giáo. (2025). Báo cáo số 3257/BC-BDTTG ngày 31/12/2025 về tổng kết việc thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo.

6.     Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2023). Nghị định số 95/2023/NĐ-CP ngày 29-12-2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

7.     Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2025). Nghị định số 124/2025/NĐ-CP quy định về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về tôn giáo.

8.     Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.

9.     Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.

10. Liên hợp quốc. (1948). Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền (Universal Declaration of Human Rights - UDHR).

11. Liên hợp quốc. (1966). Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR).

12. Sỹ Hào. (2026). Nguồn lực tôn giáo mạch ngầm củng cố thế trận lòng dân,  Thứ Tư, 01/04/2026 https://vietnamnet.vn/nguon-luc-ton-giao-mach-ngam-cung-co-the-tran-long-dan-2496402.html

13. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

14. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2016). Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (Luật số 02/2016/QH14 ngày 18-11-2016).

15. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2026). Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (Luật số 07/2026/QH16 ngày 23-04-2026).

ĐẬP TAN NHỮNG LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC VỀ “CÔNG CUỘC SẮP XẾP LẠI GIANG SƠN” CỦA VIỆT NAM

 

Tóm tắt: Công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” thời gian qua đã tạo niềm tin, hứng khởi mới cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân; góp phần tạo thế và lực để Việt Nam vươn mình cất cánh. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, chống phá vẫn tung ra nhiều thông tin, luận điệu thiếu khách quan, xuyên tạc nhằm gây tâm lý hoang mang và hoài nghi. Bài viết góp phần nhận diện và phản biện lại một số luận điệu xuyên tạc này.

Từ khóa: công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”; luận điệu xuyên tạc; thế lực thù địch; Việt Nam.

1. Đặt vấn đề

Từ tháng 10/2024, một trong những đổi thay bước ngoặt của đất nước chính là cuộc Cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở (“cuộc Cách mạng”) diễn ra quyết liệt, mạnh mẽ và khẩn trương do Đảng ta khởi xướng, lãnh đạo với quan điểm “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”[i]. Cuộc Cách mạng này liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích khoảng 100.000 cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động và tác động không nhỏ đến đời sống của nhân dân và đất nước. Đây là một công việc rất khó, nhưng khó cũng phải làm vì nay là thời điểm phù hợp nhất, là “thời cơ, là sự cấp thiết, là đòi hỏi tất yếu khách quan… Không thể chậm trễ hơn được nữa”[ii]. Thắng lợi của cuộc Cách mạng này là nền tảng, điều kiện quan trọng để đất nước hoá rồng, hoá hổ, cất cánh, bứt tốc phát triển, hiện thực hoá mục tiêu là nước “xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao”[iii] vào năm 2045.

Một quyết sách chính trị hệ trọng như vậy thì việc có nhiều ý kiến tranh luận và góp ý là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, đây cũng là dịp để các phần tử không thiện chí, cơ hội chính trị trong nước, ở hải ngoại tranh thủ cơ hội lợi dụng để công kích, xuyên tạc một cách thiếu thiện chí trên nhiều diễn đàn. Họ nhanh chóng cường điệu hoá, khuếch đại một cách có chủ ý về những hậu quả mà cuộc Cách mạng tinh gọn sẽ mang lại. Đó là “kéo lùi sự phát triển kinh tế”, làm “rối ren thêm đời sống xã hội” hay “đấu đá giữa các phe phái chính trị trong nội bộ”[iv], v.v.

Bài viết chỉ rõ một số luận điệu xuyên tạc, thiếu khách quan như vậy; đồng thời, lập luận nhằm đập tan những luận điệu dối trá ấy.

2. Phản bác luận điệu xuyên tạc - tinh gọn bộ máy làm hoang mang nhà đầu tư và không kéo lùi tăng trưởng kinh tế

Trên không gian mạng, họ cường điệu hoá rằng, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đang gây ra sự bất ổn, làm xấu đi môi trường đầu tư ở Việt Nam, suy giảm niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Nhưng thực tế đang chứng minh điều ngược lại! Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2025 của Việt Nam đạt đến 8,02%, chỉ thấp hơn GDP năm 2022 (thời kỳ COVID-19) trong giai đoạn 2011 - 2025[v]. GDP quý I/2026 đạt 7,83% (so với cùng kỳ năm trước là 7,07%). Các địa phương như Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều có GRDP năm 2025 trên 7,5%. Nhiều địa phương khác sau sáp nhập, tinh gọn bộ máy, GRDP đã bứt phá tăng trưởng trên 10% như Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, hay Quảng Ngãi, v.v.

Năm 2025, trong khi Ngân hàng thế giới (WB) dự báo GDP Việt Nam chỉ khoảng 6,8%[vi] thì thực tế nước ta đạt đến 8,02%. Số doanh nghiệp đăng ký mới, quay trở lại hoạt động đến hết quý I/2026 là 96,0 nghìn doanh nghiệp (tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước). Đặc biệt, từ quý I/2025 đến nay, nền kinh tế Việt Nam và toàn cầu chứng kiến nhiều yếu tố bất định, nhất là chính sách thuế quan cứng rắn Tổng thống Hoa Kỳ D. Trump và xung đột tại Trung Đông, bất ổn chính trị toàn cầu, v.v. Bất chấp bối cảnh phức tạp, tổng số vốn nước ngoài đăng ký đầu tư ở nước ta đạt vẫn 38,42 tỷ USD (tăng 0,5% so với năm trước) và số vốn này đang thực hiện tại nước ta là 267,62 tỷ USD (tăng 9,0% so với năm trước)[vii]. Điều này phải chăng phản ánh sự xấu đi của môi trường đầu tư và đi xuống về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp FDI đối với Việt Nam?

Ngoài ra, lạ thay, họ còn khẳng định đanh thép rằng, cuộc Cách mạng tinh gọn bộ máy tạo ra nhiều trở lực hơn, khiến doanh nghiệp loay hoay không biết “gõ cửa” nào để giải quyết thủ tục hành chính. Rằng đây chỉ là cách làm “hình thức, sẽ đâu vào đấy, bộ máy rồi cũng phình to”.

Tuy vậy, thực tế hoàn khác xa điều họ nói! Thực hiện theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Chính phủ về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW[viii], việc sắp xếp các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh theo nguyên tắc đa ngành, đa lĩnh vực, một cơ quan thực hiện nhiều việc và một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì thực hiện, chịu trách nhiệm, với mục tiêu giảm khoảng 15% đầu mối bên trong. Sau sắp xếp, chỉ tính riêng ở cấp tỉnh, từ 17 sở đã được tổ chức thống nhất toàn quốc xuống còn 12 sở (riêng Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh không quá 15 sở)[ix]. Từ ngày 01/3/2025, các sở, ngành cấp tỉnh trong phạm vi toàn quốc đi vào hoạt động theo nguyên tắc thu gọn đầu mối đã thực sự đem lại sự hứng khởi cho người dân. Việc hợp nhất Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Tài chính hay Sở Giao thông vận tải và Sở Xây dựng, v.v. vốn liên quan nhiều đến doanh nghiệp đã giúp thu gọn đầu mối, giảm phiền hà về thủ tục hành chính.

Theo khảo sát năm 2025, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCharm) đều đặt niềm tin cao khi giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư. Chính ông Bruno Jaspaert - Chủ tịch EuroCham phải thẳng thắn thừa nhận, kết quả này của Việt Nam không còn mang tính kỳ vọng đơn thuần mà được dựa trên thực tế vận hành, đơn hàng, quyết định đầu tư đang được triển khai và vì vậy, ở ASEAN, Việt Nam sẽ là một động lực tăng trưởng quan trọng[x].  Đáng chú ý, chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) năm 2025 của Việt Nam là 80 điểm - cao nhất trong 7 năm trở lại đây, bất chấp thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn và rủi ro địa chính trị[xi].

Vậy, phải chăng tăng trưởng kinh tế Việt Nam đã bị “kéo lùi” do cuộc Cách mạng tinh gọn?

3. Phản bác luận điệu xuyên tạc - tinh gọn bộ máy làm rối ren xã hội và tăng gánh nặng cho người dân

Ngoài gieo rắc sự lo lắng về sự suy giảm kinh tế, họ còn cho rằng cuộc Cách mạng này còn làm xã hội thêm rối ren, nhân dân thêm bất an và đời sống người dân “xáo trộn, hoang mang”. Đây không phải câu chuyện đơn nhất của Việt Nam. Từ siêu cường thế giới như Hoa Kỳ cho đến các quốc gia như Xin-ga-po, Nhật Bản, Trung Quốc, Lào, v.v. đều đã đạt được những thành công đáng kể trong timh gọn, sắp xếp bộ máy. Gần đây, Chính phủ của Tổng thống Trump phải thực hiện mạnh chiến dịch tinh gọn bộ máy, sa thải gần 10.000 nhân viên liên bang, đóng cửa một số cơ quan liên bang, xoá một số bộ nhằm giảm chi tiêu công[xii].

Ở Việt Nam, xu hướng trên cũng không ngoại lệ. Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần đã nhấn mạnh, “vấn đề [này] rất cấp bách, bắt buộc phải làm, càng làm sớm càng có lợi cho dân, cho nước”[xiii]. Hiện 70% ngân sách dùng để nuôi bộ máy. Tinh gọn bộ máy, biên chế, giảm chi tiêu thường xuyên để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển, cho phát triển văn hoá, xã hội, giáo dục và đào tạo, v.v. nên “chúng ta phải “uống thuốc đắng”, phải chịu đau để “phẫu thuật khối u””[xiv].

Nhưng các thế lực thù địch không nghĩ vậy!

Họ cường điệu rằng, việc sắp xếp tinh gọn bộ máy các cấp, sáp nhập tỉnh, thành phố bằng những bài viết, video clip với đủ mọi luận điệu như người dân phải “vất vả hơn, đi xa hơn, rồi tên cũ tên mới hay nhân dân sẽ mất quê hương”. Họ rêu rao rằng người dân khi sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện phải lên cơ quan công quyền xa hơn. Nhưng với xu hướng chuyển đổi số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến (một phần, toàn trình) ngày càng hoàn thiện như hiện nay: hết năm 2025, cả nước có hơn 94.334 nghìn hồ sơ được giải quyết qua Cổng dịch vụ công quốc gia và gần 636.949,8 nghìn hồ sơ được đồng bộ trạng thái lên Cổng[xv]; mở rộng Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến “phi địa giới”, mô hình “dịch vụ công lưu động”, v.v. thì khoảng cách địa lý không phải là vấn đề lớn. Các khó khăn của người dân đều được thấu hiểu, chính quyền đồng hành, nỗ lực tháo gỡ từng bước.

Hay họ cứ rêu rao rằng, “Cách mạng tinh gọn” thì sẽ “mất quê hương”! Nhưng có lẽ họ không học hoặc đã quên hai câu thơ rất nổi tiếng của nhà thơ Đỗ Trung Quân mà bao thế hệ học trò từng thuộc nằm lòng: “Quê hương mỗi người chỉ một, như là chỉ một mẹ thôi”. Tôi rất tán đồng với phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm rằng“đất nước là quê hương”[xvi]. Quê hương trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc không đơn thuần chỉ là nơi “chôn rau cắt rốn”, gói gọn trong địa hạt hành chính mà rộng ra, còn hoà quyện trong hình hài Tổ quốc, “đất nước - quê hương - Việt Nam” thiêng liêng. Nếu bằng tư duy cởi mở và phát triển như vậy, chúng ta sẽ thấy, tỉnh mới, xã mới, phường, đặc khu mới nào cũng đều là quê hương của chúng ta. Không ai mất quê hương! Mọi thứ rồi sẽ dần đi vào tâm tưởng, tình cảm của mỗi con người chúng ta. Thay vì phàn nàn, cản trở thì mỗi chúng ta hãy cứ làm tốt việc của mình, trên từng cương vị, dù ở nơi đâu rồi thì các địa danh của quê hương của mình vẫn tiếp tục ở lại trong tâm trí của mỗi người.

Ngày 28/02/2025, Bộ Chính trị đã quyết định miễn toàn bộ học phí cho học sinh, từ mầm non (học sinh từ 3 tháng tuổi) đến hết trung học phổ thông công lập trong phạm vi cả nước, thực hiện từ đầu năm học mới 2025 - 2026 (tháng 9/2025) ngay khi cuộc Cách mạng tinh gọn bộ máy vẫn còn đang khẩn trương diễn ra. Số tiền để thực hiện chủ trương này lấy từ chính ngân sách nhà nước tiết kiệm được từ tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị[xvii]. Cuộc cách mạng này đã nhanh chóng mang lại lợi ích cho hàng triệu gia đình, cho hơn 23 triệu học sinh, góp phần thể hiện rõ hơn tính ưu việt của chế độ ta, bản chất xã hội chủ nghĩa trong từng chính sách an sinh. Gần 80 năm kể từ bản Hiến pháp đầu tiên năm 1946, ước vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, của Đảng và cả dân tộc “nền sơ học cưỡng bách và không học phí” đã thành hiện thực từ một chủ trương - cuộc Cách mạng tinh gọn. Đặc biệt, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nhấn mạnh: “Ưu tiên dành trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp cho các cơ sở giáo dục…”. Tiếp đến, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về đột phá bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân khẳng định: “Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần…”. Tất cả đều diễn ra, liên quan mật thiết với hiệu quả của công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”.

Đến đây, phần nào giúp chúng ta tự tìm được lời đáp thoả đáng rằng cuộc Cách mạng tinh gọn bộ máy có phải đã làm “rối ren xã hội” và thêm “gánh nặng” cho nhân dân hay không!?

4. Phản bác luận điệu xuyên tạc - tinh gọn bộ máy là đấu đá phe phái chính trị

Đúng vào dịp Kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng (03/02/2025) và cũng là ngày đi làm đầu tiên sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán, Bộ Chính trị đã công bố quyết định thành lập bốn đảng bộ trực thuộc Trung ương, kết thúc hoạt động của đảng bộ khối các cơ quan Trung ương, đảng bộ khối doanh nghiệp Trung ương. Cuộc cách mạng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy bắt đầu từ Trung ương đến cơ sở đã truyền động lực và cảm hứng mạnh mẽ cho toàn xã hội. Tuy vậy, đọc qua các luận điệu các thế lực thù địch trên Facebook, Youtube, họ xem việc này là “đấu đá nội bộ rồi tranh giành quyền lực, thanh trừng, hạ bệ lẫn nhau”, “gia cố quyền lực”[xviii], v.v.

Xin hãy tự đặt câu hỏi rằng, công cuộc tinh gọn ấy bắt đầu từ đâu? Đấy là cấp Trung ương! Khó khăn và nhạy cảm nhất là Trung ương! Nhưng Trung ương đã quyết làm và đã làm thì địa phương cơ sở không có lẽ gì lại trì hoãn. Kết quả là giảm 34,9% đầu mối trực thuộc Trung ương, 46% đơn vị hành chính cấp tỉnh, 66,9% đơn vị hành chính cấp xã và kể từ năm 1945 đến nay, lần đầu không tổ chức chính quyền cấp huyện[xix].

Ngoài ra, trong quá trình sắp xếp tổ chức, vận dụng nguyên tắc “thà ít mà tốt…”[xx] của lãnh tụ V.I. Lênin, Đảng ta kiên quyết quán triệt “tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, năng lực ngang tầm nhiệm vụ”, “vì việc tìm người”, “không có vùng cấp, không có ngoại lệ”; “có cơ chế hữu hiệu sàng lọc, đưa ra khỏi vị trí công tác đối với những người không đủ phẩm chất, năng lực, uy tín và sử dụng đối với người có năng lực nổi trội”[xxi], v.v. Vậy thì không hiểu lợi ích nhóm hay đấu đá ở đây là giữa ai với ai?

Thêm một điều nữa, ai chịu ảnh hưởng đầu tiên và trực tiếp? Sau sáp nhập, tinh gọn, một số lượng cán bộ “khổng lồ” phải nghỉ việc, điều chuyển, hoặc nghỉ hưu trước tuổi. Có những người mất việc, thêm việc, xuống chức, mất chức. Thế nhưng là cán bộ, đảng viên đều phải tiên phong gương mẫu, chuẩn bị tâm thế để sẵn sàng cho sự thay đổi. Họ hiểu rằng họ đang sống trong một giai đoạn của những thay đổi mang tính lịch sử nên những hi sinh về mặt cá nhân nhưng mà có ích cho dân, cho nước thì dù có chút tâm tư cũng không hề gì. Kết quả này càng đặc biệt hơn khi tư duy về khu vực nhà nước là “vùng trú ẩn an toàn” đã tồn tại day dẳng.

Đến đây, tôi vẫn chưa tìm thấy sự đấu đá chính trị, tranh giành quyền lực hay phe cánh ở đâu trong cuộc Cách mạng này! Nếu có, tôi chỉ thấy đó là sự dũng cảm dấn thân, hi sinh lợi ích riêng của đông đảo cán bộ, đảng viên từ Trung ương đến cơ sở cho sự nghiệp chung.

5. Kết luận

Bài viết đã phân tích phần nào quá trình hiện thực hoá chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về cuộc Cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy ở Việt Nam với quyết tâm cao, khẩn trương, bài bản, khoa học, có lý có tình và những lợi ích mang lại cho đất nước, người dân và doanh nghiệp. Đây chính là những bằng chứng rõ ràng, có sức lay động để tranh luận, phản biện lại các luận điệu xuyên tạc thiếu khách quan, thiện chí của các thế lực thù địch thời gian qua. Cuối cùng, tôi vững tin rằng, với ý chí quyết tâm của hơn 100 triệu dân Việt Nam cùng sự kiên trì, kiên quyết lãnh đạo của Đảng, quản trị kiến tạo của Nhà nước, thành quả công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” sẽ là động lực quan trọng đưa nước ta trở thành nước phát triển hiện đại, thu nhập cao vào năm 2045.

Về giá trị lý luận, cuộc Cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy không chỉ là bước đột phá về thể chế hành chính mà còn là sự hiện thực hoá sinh động nguyên tắc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng: bộ máy nhà nước phải “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”, phục vụ nhân dân và vì sự phát triển bền vững của đất nước. Về giá trị thực tiễn, những kết quả về tăng trưởng kinh tế, cải cách hành chính, miễn học phí, chăm sóc sức khoẻ toàn dân mà bài viết đề cập chính là minh chứng thuyết phục nhất bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc, bóp méo của các thế lực thù địch. Điều đó khẳng định rằng, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ cần lập luận sắc bén mà còn phải được củng cố bằng những thành tựu thực tiễn không thể phủ nhận.

TS. Nguyễn Hữu Hoàng - Học viện Chính trị khu vực II

Tài liệu tham khảo:

Bộ Chính trị (2025), “Bộ Chính trị quyết định miễn học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập”, Báo Điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/bo-chinh-tri-quyet-dinh-mien-hoc-phi-cho-hoc-sinh-pho-thong-cong-lap-102250228180111544.htm

Chính phủ (2025), Nghị định số 45/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 của Chính phủ về tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và UBND cấp huyện, Hà Nội.

Chính phủ (2026), “Chỉ số Niềm tin kinh doanh đạt đỉnh 7 năm, Việt Nam củng cố vị thế điểm đến đầu tư”, Báo điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/chi-so-niem-tin-kinh-doanh-dat-dinh-7-nam-viet-nam-cung-co-vi-the-diem-den-dau-tu-102260113132913923.htm

Cục thống kê (2025), “Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025”, Website Cục Thống kê, truy cập tại: https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

Tô Lâm (2024a), “Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”. Tạp chí Cộng sản điện tử, truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/tinh-gon-manh-hieu-nang-hieu-luc-hieu-qua

Tô Lâm (2024b), “Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://special.nhandan.vn/phat-bieu-cua-TBT-tai-hoi-nghi-trien-khai-Nghi-quyet-18/index.html

Tô Lâm (2024c), “Cơ sở định vị mục tiêu phát triển và định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”, Báo Nhân dân, số 25193, ngày 01/11/2024, tr. 2, truy cập tại: https://image.nhandan.vn/Uploaded/2024/tmuivppi/2024_11_01/docbao-ndhangngay-01112024-8657.pdf

 Đỗ Phú Thọ (2025a), “Tỉnh táo trước luận điệu xuyên tạc việc tinh gọn bộ máy”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://nhandan.vn/tinh-tao-truoc-luan-dieu-xuyen-tac-viec-tinh-gon-bo-may-post865870.html

 Đỗ Phú Thọ (2025b), “Tinh giản bộ máy không phải là “đấu đá nội bộ””, Sự kiện và Nhân chứng - Báo Quân đội Nhân dân, truy cập tại: https://sknc.qdnd.vn/tren-mat-tran-tham-lang/tinh-gian-bo-may-khong-phai-la-dau-da-noi-bo-503721

V.I. Lênin (1979), Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, t.45.

 VTV Digital (2025), “Mỹ tinh giản bộ máy, gần 10.000 nhân viên mất việc”, Đài Truyền hình Việt Nam, truy cập tại: https://vtv.vn/the-gioi/my-tinh-gian-bo-may-gan-10000-nhan-vien-chinh-phu-mat-viec-20250216151053791.htm

 VTVgo (2025), “Tổng Bí thư Tô Lâm: Đâu cũng là quê hương”, Kênh truyền hình Việt Nam VTVgo, ruy cập tại: https://vtvgo.vn/video/play/tong-bi-thu-to-lam-dau-cung-la-que-huong--tin-nong-4,936479.html

 WB (2025), Điểm lại: Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam, tháng 3/2025, Washington DC, USA.

 Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. CTQGST, HN, t.1.

---

[i] Tô Lâm (2024a), “Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực – hiệu quả”, Tạp chí Cộng sản điện tử, truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/tinh-gon-manh-hieu-nang-hieu-luc-hieu-qua

[ii] Tô Lâm (2024b), “Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://special.nhandan.vn/phat-bieu-cua-TBT-tai-hoi-nghi-trien-khai-Nghi-quyet-18/index.html

[iii] Tô Lâm (2024c), “Cơ sở định vị mục tiêu phát triển và định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”, Báo Nhân dân, số 25193, ngày 01/11/2024, tr. 2, truy cập tại: https://image.nhandan.vn/Uploaded/2024/tmuivppi/2024_11_01/docbao-ndhangngay-01112024-8657.pdf

[iv] Đỗ Phú Thọ (2025a), “Tỉnh táo trước luận điệu xuyên tạc việc tinh gọn bộ máy”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://nhandan.vn/tinh-tao-truoc-luan-dieu-xuyen-tac-viec-tinh-gon-bo-may-post865870.html

[v] Cục thống kê (2025), “Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025”, Website Cục Thống kê, truy cập tại: https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

[vi] WB (2025), Điểm lại: Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam, tháng 3/2025, Washington DC, USA.

[vii] Cục thống kê (2025), “Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025”, Website Cục Thống kê, truy cập tại: https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

[viii] Xem thêm: Công văn số 24/CV-BCĐTKNQ18 ngày 18/12/2024 và Công văn số 05/CV-BCĐTKNQ18 ngày 12/01/2025 của Ban Chỉ đạo Chính phủ về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW.

[ix] Chính phủ (2025), Nghị định số 45/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 của Chính phủ về tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và UBND cấp huyện, Hà Nội.

[x] Chính phủ (2026), “Chỉ số Niềm tin kinh doanh đạt đỉnh 7 năm, Việt Nam củng cố vị thế điểm đến đầu tư”, Báo điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/chi-so-niem-tin-kinh-doanh-dat-dinh-7-nam-viet-nam-cung-co-vi-the-diem-den-dau-tu-102260113132913923.htm

[xi] Chính phủ (2026), “Chỉ số Niềm tin kinh doanh đạt đỉnh 7 năm, Việt Nam củng cố vị thế điểm đến đầu tư”, Báo điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/chi-so-niem-tin-kinh-doanh-dat-dinh-7-nam-viet-nam-cung-co-vi-the-diem-den-dau-tu-102260113132913923.htm

[xii] VTV Digital (2025), “Mỹ tinh giản bộ máy, gần 10.000 nhân viên mất việc”, Đài Truyền hình Việt Nam, truy cập tại: https://vtv.vn/the-gioi/my-tinh-gian-bo-may-gan-10000-nhan-vien-chinh-phu-mat-viec-20250216151053791.htm

[xiii] Tô Lâm (2024b), “Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://special.nhandan.vn/phat-bieu-cua-TBT-tai-hoi-nghi-trien-khai-Nghi-quyet-18/index.html

[xiv] Tô Lâm (2024b), “Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18”, Báo Nhân dân điện tử, truy cập tại: https://special.nhandan.vn/phat-bieu-cua-TBT-tai-hoi-nghi-trien-khai-Nghi-quyet-18/index.html

[xv] Cục thống kê (2025), “Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025”, Website Cục Thống kê, truy cập tại: https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

[xvi] VTVgo (2025), “Tổng Bí thư Tô Lâm: Đâu cũng là quê hương”, Kênh truyền hình Việt Nam VTVgo, ruy cập tại: https://vtvgo.vn/video/play/tong-bi-thu-to-lam-dau-cung-la-que-huong--tin-nong-4,936479.html

[xvii] Bộ Chính trị (2025), “Bộ Chính trị quyết định miễn học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập”, Báo Điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/bo-chinh-tri-quyet-dinh-mien-hoc-phi-cho-hoc-sinh-pho-thong-cong-lap-102250228180111544.htm

[xviii] Đỗ Phú Thọ (2025b), “Tinh giản bộ máy không phải là “đấu đá nội bộ””, Sự kiện và Nhân chứng - Báo Quân đội Nhân dân, truy cập tại: https://sknc.qdnd.vn/tren-mat-tran-tham-lang/tinh-gian-bo-may-khong-phai-la-dau-da-noi-bo-503721

[xix] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. CTQGST, HN, t.1, tr.61-62.

[xx] V.I. Lênin (1979), Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, t.45, tr. 445.

[xxi] Tô Lâm (2024a), “Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”. Tạp chí Cộng sản điện tử, truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/tinh-gon-manh-hieu-nang-hieu-luc-hieu-qua