Nguyễn
Thị Loan Anh
TCCSĐT - Phát triển bao trùm là gắn kết phát triển về
kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường nhằm bảo đảm phát triển bền vững của đời sống
xã hội và tất cả mọi người. Nói cách khác là muốn phát triển bao trùm cần phải
phát triển bền vững cả về kinh tế, xã hội, văn hóa, con người và môi trường.
Về phát triển bền vững gắn với phát triển bao trùm
Từ năm 2000, trước một
thiên niên kỷ mới, Liên hợp quốc rất coi trọng phát triển bền vững. Chương
trình phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc giai đoạn 2001 - 2015 gồm 8 mục
tiêu: xóa cực nghèo và đói; đạt phổ cập giáo dục tiểu học; ... bảo đảm sự bền vững
về môi trường và phát triển mối quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển. Các mục
tiêu phát triển bền vững còn được mở rộng trong Chương trình nghị sự phát triển
bền vững của Liên hợp quốc trong giai đoạn 2016 - 2030 với 17 mục tiêu gồm 169
chỉ tiêu cụ thể; trong đó coi trọng các mục tiêu: kết thúc đói nghèo; cải thiện
sức khỏe và giáo dục; bình đẳng giới; ... chống biến đổi khí hậu; thúc đẩy xã hội
hòa bình và đem lại sức sống mới cho quan hệ đối tác toàn cầu để phát triển bền
vững.
Từ thực
tiễn thực hiện khá thành công Chương trình phát triển thiên niên kỷ giai đoạn
2001 - 2015 và đang tích cực triển khai thực hiện Chương trình phát triển bền vững
giai đoạn 2016 - 2030, có thể thấy, để đạt được mục tiêu phát triển bền vững
trên cơ sở phát triển bao trùm cần bao quát được các nội dung cơ bản sau:
Một là, phát triển bền vững
về kinh tế.
Bảo đảm cơ hội được chia sẻ
một cách bình đẳng và tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người dân thực hiện quyền
sử dụng hợp pháp, hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên cho các hoạt động
sinh kế. Mục đích là không tập trung mang lại lợi nhuận cho thiểu số, không để
ai lại phía sau, mà tạo ra sự thịnh vượng chung cho tất cả mọi người dân trong
một giới hạn cho phép của hệ sinh thái cũng như không xâm phạm những quyền cơ bản
của con người.
Hai là, phát triển bền
vững về xã hội - văn hóa - con người.
Bảo đảm đời sống xã hội -
văn hóa của con người hài hòa giữa xã hội dân chủ với kinh tế thị trường và nhà
nước pháp quyền; có sự bình đẳng giữa các giai tầng trong xã hội; bình đẳng giới;
mức độ chênh lệch giàu nghèo không quá cao và có xu hướng gần lại; chênh lệch đời
sống giữa các vùng miền không lớn. Mục đích là bảo đảm công bằng xã hội và phát
triển con người theo chỉ số phát triển con người (HDI) bao gồm: thu nhập bình
quân đầu người; trình độ dân trí, giáo dục, sức khỏe, tuổi thọ, hệ số bình đẳng
thu nhập, các chỉ tiêu về giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, hưởng thụ văn hóa,
nhằm phát triển bền vững đời sống xã hội của con người và tái sản sinh các thế
hệ người. Đây là tiêu chí cao nhất và quán xuyến quá trình phát triển bao trùm
nhằm phát triển bền vững về kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường.
Ba là, phát triển bền
vững về môi trường.
Bảo đảm chất lượng môi trường
sống của con người thông qua sự trong sạch và bền vững về không khí, nước, đất,
tài nguyên đất, không gian địa lý, cảnh quan tự nhiên. Chất lượng của các yếu tố
này luôn cần được coi trọng và thường xuyên được đánh giá kiểm định theo những
tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
đại hóa, đô thị hóa, phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, phát triển
du lịch. Bởi vì, các quá trình này, ở mức độ khác nhau, đều làm biến động môi
trường, tác động tiêu cực đến điều kiện tự nhiên và môi trường sống của con người.
Về tình hình phát triển bao trùm nhằm phát triển bền
vững ở Việt Nam trong những năm gần đây
Trong giai đoạn 2011 -
2020, Việt Nam đã thực hiện Chiến lược phát triển bền vững thông qua việc bảo đảm
tăng trưởng kinh tế gắn với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, giữ vững ổn định
chính trị - xã hội, bảo vệ tài nguyên và môi trường, bảo vệ vững chắc độc lập,
chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Cho đến nay, quá trình tổ
chức triển khai, thực hiện Chiến lược phát triển bền vững giai đoạn 2011 -
2020, đạt được một số kết quả đáng khích lệ; từ đó thúc đẩy phát triển theo hướng
bao trùm; cụ thể:
01-00.jpg)
